Luz

Nigdy nie oglądałem tego programu, ale myślę, że warto o nim wspomnieć. Wszystko, co tu przeczytacie, powstało dzięki znaleziskom medialno-internetowym. Zapraszam w podróż do końcówki lat 80. i niemal pełnych lat 90. XX wieku.

Tradycyjnie zacznę od podstawowych informacji. Program skierowany do młodzieży emitowała telewizyjna jedynka w latach 1988-97. Premierę miał, jeśli ramówki nie kłamią, 3. października 1988 roku, ostatni odcinek wyemitowano najprawdopodobniej 9. czerwca 1997 roku. Program pojawiał się w poniedziałkowe popołudnia, po 16.00 lub 16.30 (przed zakończeniem emisji ok. 15.50). Początkowo prowadzącymi byli Anna Pawłowska i Anna Mentlewicz, od 1990 roku już tylko druga z wymienionych. Towarzyszyli Maciej Januszko, a potem Tomasz Żąda (dziennikarz muzyczny, odpowiadający za muzyczną oprawę).

Czego dotyczył program i co można było w nim zobaczyć? Poruszano w nim wszystkie możliwe problemy młodzieży (licealistów), także te, które mogły być uznane za kontrowersyjne. Nie było jednak miejsca na moralizowanie, pouczanie, raczej pozwalano się swobodnie wypowiadać młodym osobom. Jak wspominała w jednym z artykułów opublikowanym w portalu Onet Mentlewicz: "To młodzież sama zadawała sobie pytanie, jak żyć"... Należy jednak zaznaczyć, że pełna swoboda nie od razu pojawiła się w programie, wszak pierwsze miesiące nadawania miały miejsce jeszcze w czasach PRL.

W każdym odcinku (trwającym początkowo ok. 45 minut, a potem mniej niż 30 minut) pokazywano także jeden lub dwa teledyski, nakręcone specjalnie dla programu. Pojawiało się mnóstwo zespołów i wokalistów, zarówno znanych, jak i tych, którzy dopiero rozpoczynali muzyczną przygodę. 

Z programem związanych jest także kilka głośnych akcji, jak choćby "Wojna z trzema schodami". To akcja mająca na celu zwrócenie uwagi na to, z jakimi problemami (architektonicznymi) muszą borykać się osoby niepełnosprawne (zwłaszcza mające problemy z poruszaniem się), które chciałyby samodzielnie dotrzeć do urzędu czy lekarza. Choć program od niemal 30 lat już nie jest emitowany, wszystkich barier przez ten czas nadal nie udało się jeszcze wyeliminować. Przykładem choćby warszawski Dworzec Wschodni, gdzie dostanie się na perony jest chyba niemożliwe....

Podobno w programie pojawiali się politycy różnych opcji, którzy prezentowali różny światopogląd, była nawet rozmowa z Wałęsą. Zdaje się, że to młodzież zadawała politykom pytania. Oprócz tego pojawiła się m.in. akcja związana z "Dekalogiem" w nawiązaniu do filmów Kieślowskiego i dziesięciu przykazań - czyli rozmowy dotyczące tychże...

Fakt, że Luz poruszał wszelkie możliwe tematy, przełamywał tabu i nie oceniał, nie wszystkim się podobało. Pytania związane z seksem, antykoncepcją, narkotykami, kompleksami, ale też religią dla wielu osób były kontrowersyjne. Mimo popularności programu postanowiono go zdjąć z anteny, by "nie kłuł w oczy" - jak oceniła prowadząca. Jeszcze w 1998 roku krótko emitowano zamiast Luzu program "Mur", który był niejako kontynuacją projektu, ale szybko nastąpiła całkowita jego likwidacja.

I jeszcze jedno - Luz w rozwinięciu brzmiało: Ludzie, uwaga, zaczynamy. Fragment programu - kliknij tutaj.